Piwulangé Yésus Kristus sing nuntun marang kadewasan rohani

Kitab Suci Online

Jésus100

Piwulang ing Redi

(Matius bab 5 ngantos 7)

Bab 5 (Angka ayat tetep dipun pertahanaken)

Tentrem ing salebeting kasangsaran amargi pangajeng-ajeng Kristen

« Nalika Panjenenganipun ningali tiyang kathah, Panjenenganipun minggah dhateng redi; lan sasampunipun Panjenenganipun lenggah, para muridipun sami sowan nyelak; 2 lajeng Panjenenganipun mbikak tutukipun lan wiwit mulang para murid, kanthi ngandika:

3 “Rahayu wong-wong kang rumangsa miskin sacara rohani, amarga kratoning swarga iku duweke.

4 “Rahayu wong-wong kang lagi susah atine, amarga dheweke bakal dilipur.

5 “Rahayu wong-wong kang alus bebudene, amarga dheweke bakal marisi bumi.

6 “Rahayu wong-wong kang luwe lan ngelak marang kabeneran, amarga dheweke bakal diwaregi.

7 “Rahayu wong-wong kang welasan, amarga dheweke bakal diwelasi.

8 “Rahayu wong-wong kang resik atine, amarga dheweke bakal ndeleng Gusti Allah.

9 “Rahayu wong-wong kang dhemen rukun, amarga dheweke bakal disebut ‘putra-putrane Gusti Allah’” » (Matius 5 : 1-9).

Kita kedah ngginakaken kasagedan pikiran kita kangge ningali dhateng mangsa ngajeng lumantar kabingahan ing salebeting pangajeng-ajeng, ingkang dados perangan saking wohing roh suci: « Kosok baline, wohing roh iku katresnan, kabungahan, tentrem rahayu, sabar, sumeh, kabecikan, iman, alus ing budi, lan ngendhaleni dhiri. Ora ana angger-angger kang nglawan bab-bab kaya mangkono iku » (Galatia 5:22, 23). Kaserat wonten ing Kitab Suci bilih Rama Swarga punika Gusti Allah ingkang bingah lan tiyang Kristen martosaken « kabar becik saking Gusti Allah ingkang bingah » (1 Timotius 1:11). Nalika sistem jaman punika dereng nate wonten ing pepeteng rohani kados sapunika, kita kedah dados sumbering pepadhang lumantar kabar becik ingkang kita wartosaken, nanging ugi lumantar kabingahan pangajeng-ajeng kita ingkang badhe kita sorotaken dhateng tiyang sanes: « Kowe iku pepadhanging jagad. Kutha kang dumunung ing ndhuwur gunung ora bisa didhelikake. Yen wong nyumet lampu, iku ora kanggo didelehake ing sangisore wakul, nanging ing ndhuwur jodhog; lan lampu iku madhangi kabeh wong kang ana ing omah. Mangkono uga, pepadhangmu kudu sumunar ana ing ngarepe manungsa supaya dheweke padha ndeleng tumindakmu kang becik lan ngluhurake Ramamu kang ana ing swarga » (Matius 5:14-16). Sumangga kita ndadosaken kabingahaning Gusti Allah minangka beteng kita: « Aja padha sedhih, awit kabungahan saking *Yehuwa (YHWH) punika dados betengmu” (Nehemya 8:10).

  • YHWH inggih punika tetragram utawi sekawan aksara saking Asma Ilahi. Wonten ing terjemahan Kitab Suci (Terjemahan Donya Anyar), asma punika katingal kanthi swara vokal ingkang sampun limrah dipun ginakaken sadangunipun pirang-pirang abad minangka « Yehuwa » (utawi « Jéhovah »). Swara vokal punika tikel kalih kirang trep amargi dipun lebetaken pangucapan J minangka gantosipun I (i) utawi Y lan V ingkang jumbuh kaliyan W, ingkang dipun ucapaken « Û » utawi « ou » (lan sanes V). Swara vokal ingkang trep saking Tetragram inggih punika YeHou(W)aH, Yehouah. Swara vokal ingkang kirang trep « Jéhovah » (utawi « Yehuwa ») tetep dipun pertahanaken wonten ing terjemahan Kitab Suci ingkang dipun ginakaken, sami kaliyan swara vokal ingkang kirang trep saking « Yesus » ingkang dipun ucapaken Yeshua utawi Yeshoua, amargi asma-asma punika ingkang paling dipun tepangi dening para pamaos (klik pranala punika kangge nliti langkung rinci sinau babagan Asma Ilahi: Asma Ilahi, YHWH, dipun ucapaken kados pundi anggenipun nyerat).

Rahayu wong-wong kang dikaniaya amarga kabeneran, awit kratoning swarga iku duweke

« 10 Rahayu wong-wong kang wis dikaniaya amarga kabeneran, amarga kratoning swarga iku duweke.

11 “Rahayu kowe nalika wong padha ngina kowe, nganiaya kowe, lan ngucapake sakehing piala kang goroh marang kowe, amarga Aku. 12 Padha bungah-bungaha lan jingkrak-jingkraka amarga bungah, awit ganjaranmu gedhe ana ing swarga; amarga kaya mangkono uga wong-wong padha nganiaya para nabi [kang urip] sadurunge kowe” » (Matius 5 : 10-12).

Yesus Kristus mendhet kekiyatan kangge kasabaranipun, ngadhepi pacoben, lumantar kabingahan saking pangajeng-ajeng ingkang kapapanaken wonten ing ngajengipun. Wigati sanget kangge mendhet kekiyatan supados nyengkuyung kasabaran kita, lumantar « kabingahan » saking pangajeng-ajeng kita babagan gesang langgeng, ingkang kapapanaken wonten ing ngajeng kita. Dene ngengingi pacoben-pacoben kita, Yesus Kristus ngandika supados ngrampungaken bab punika saben dinten (Matius 6:33, 34). Ngetrapaken prinsip punika badhe mbiyantu kita ngatur energi mental lan emosional kanthi sae-saenipun kangge ngadhepi perkawis-perkawis kita saben dinten. Yesus Kristus paring pitutur supados boten mikiraken perkawis utawi pacoben kanthi keladuk, malah ngantos mbebayani, ingkang saged ngebaki pikiran kita lan nuwuhaken raos ajrih sarta giris ingkang nyiksa, ingkang ing wekasanipun saged ngicalaken sedaya energi rohani kita (Bandhingaken kaliyan Markus 4:18, 19). Wigati sanget kangge bingah ing salebeting pangajeng-ajeng kanthi ancas supados saged sabar ngantos dumugi ing pungkasan kangge pikantuk kalaksananipun pangajeng-ajeng Kristen kita babagan gesang langgeng: « Padha bungah-bungaha lan jingkrak-jingkraka amarga bungah, awit ganjaranmu gedhe ana ing swarga » (Matius 5:12).


Satunggaling murid saged nylametaken kathah gesangipun manungsa lumantar peladosan Sabda

« 13 Kowe iku uyahing jagad; nanging yen uyah iku ilang asine, nganggo apa anggone mbalekake asine? Uyah iku wis ora ana gunane maneh kajaba dibuwang menyang njaba supaya diidak-idak dening manungsa.

14 “Kowe iku pepadhanging jagad. Kutha kang dumunung ing ndhuwur gunung ora bisa didhelikake. 15 Wong nyumet lampu iku dudu kanggo didelehake ing sangisore wakul takeran, nanging ing ndhuwur jodhog, lan lampu iku madhangi kabeh wong kang ana ing omah. 16 Mangkono uga, pepadhangmu kudu sumunar ana ing ngarepe manungsa, supaya dheweke padha ndeleng tumindakmu kang becik lan ngluhurake Ramamu kang ana ing swarga” » (Matius 5:13-16).

Pangabaran lan piwulang Sabdanipun Gusti Allah punika dados sarana kangge nyunaraken pepadhang rohani, satunggaling pitedah ingkang kiyat ing salebeting gesang, ing tengah-tengahing jagad ingkang peteng sacara rohani punika. Tembung Yunani ingkang dipun terjemahaken dados « martosaken » (utawi prêcher) inggih punika « κηρύσσω » (kēryssō) (Strong’s Concordance « to herald as public crier” (G2784)): « Ngumumaken kados juru wara umum”. Pangabaran punika satunggaling wara-wara umum. Sanajan pangabaran punika piwulang ingkang prasaja ingkang dipun sebaraken kanthi umum, bab punika boten saged dipun samèkaken kaliyan piwulang dhasar Kitab Suci kanthi cara ndhidhik, ingkang dipun sebataken wonten ing Matius 28:20, ing pundi Yesus Kristus ndhawuhi para muridipun supados mulang tiyang-tiyang ingkang nembe kabaptis kanthi ancas maringi gladhen Kitab Suci ingkang sae: « wulangen dheweke supaya nindakake kabeh kang wis Dakdhawuhake marang kowe » (Matius 28:20) (mulang dheweke: (διδάσκω (didaskō) « mulang » (Strong’s Concordance « To teach » (G1321)). Kita saged mendhet kalih tuladha Kitab Suci ingkang prasaja ingkang nedahaken prasajanipun pawartos ingkang dipun wartosaken, asring namung kanthi satunggal ukara, lan piwulang ingkang awujud sesorah: Pangabaran: « Wiwit wektu iku, Gusti Yesus wiwit martakake (kēryssō) lan ngandika: “Padha mratobata, awit kratoning swarga wis cedhak” » (Matius 4:17). Wonten ing Lukas 10:9, nalika Yesus Kristus ngutus 70 muridipun martosaken rumiyin ing ngajengipun, Panjenenganipun maringi tema wara-wara ingkang sanget prasaja lan persis sami: « Kratoning Gusti Allah wis cedhak karo kowe ».

Piwulang ingkang awujud sesorah: « Nalika Panjenenganipun ningali tiyang kathah, Panjenenganipun minggah dhateng redi; lan sasampunipun Panjenenganipun lenggah, para muridipun sami sowan nyelak; lajeng Panjenenganipun mbikak tutukipun lan wiwit mulang para murid (didaskō), kanthi ngandika » (Matius 5:1, 2). Kanthi mekaten, Piwulang ing Redi punika sanes namung wara-wara umum ingkang prasaja, nanging saestu piwulang panggulawenthah Kitab Suci ingkang awujud sesorah umum watawis setengah jam (ing kawontenan punika).

Nanging, Yesus Kristus ngginakaken tetembungan « tumindak kang becik », pepadhang rohani punika kedah sumunar lumantar tumindak Kristen kita ingkang dados tuladha.


Sumangga kita nuladha Yesus Kristus ing babagan kasetyan ing samukawis

« 17 “Aja ngira yen Aku teka kanggo mbatalake Toret utawa kitabe para Nabi. Aku teka dudu kanggo mbatalake, nanging kanggo netepi; 18 awit satemene Aku pitutur marang kowe, nganti langit lan bumi sirna, saaksara kang cilik dhewe utawa sacorek wae saka Toret ora bakal ilang sadurunge kabeh iku kelakon. 19 Mulane sapa wae kang nglanggar salah siji saka pepakon kang cilik dhewe iki, lan mulangake marang manungsa [supaya nindakake] mangkono, bakal disebut ‘kang cilik dhewe’ ing babagan kratoning swarga. Dene sapa wae kang nindakake lan mulangake, wong iku bakal disebut ‘gedhe’ ing babagan kratoning swarga. 20 Awit Aku pitutur marang kowe, yen kabeneranmu ora ngluwihi kabenerane para ahli Toret lan wong-wong Farisi, kowe babar pisan ora bakal mlebu ing kratoning swarga” » (Matius 5 : 17-20).

Yesus Kristus sampun netepi Angger-anggering Toret ingkang kaparingaken dhateng Musa. Tiyang Kristen boten wonten ing sangandhaping angger-angger ingkang kaparingaken dhateng Musa. Yesus Kristus punika pungkasanipun angger-angger ingkang kaparingaken dhateng Musa: « Awit Kristus iku wekasaning Toret, supaya saben wong kang pracaya oleh kabeneran » (Roma 10:4). Nanging Yesus Kristus paring pitutur dhateng kita supados setya ing bab-bab ingkang alit. « Sapa kang setya ing bab kang cilik dhewe, iku uga setya ing bab kang gedhe, lan sapa kang ora jujur ing bab kang cilik dhewe, iku uga ora jujur ing bab kang gedhe » (Lukas 16:10).

Wigati sanget kangge ngraosaken pamanggihipun Gusti Allah ngengingi nyolong lan goroh. Nalika Adam lan Kawa damel dosa amargi panggoda saking Iblis, wonten goroh saking Iblis lan nyolong woh kagunganipun Gusti Allah dening Adam lan Kawa (Purwaning Dumadi bab 3). Ngengingi cariyos Kitab Suci punika, Yesus Kristus nggayutaken goroh saking Iblis kaliyan tumindak mejahi: « Kowe iku asale saka ramamu Iblis, lan kowe padha kepengin nuruti kekarepane ramamu. Dheweke iku wis dadi tukang mateni wiwit wiwitan, lan dheweke ora ngadeg jejeg ing kayekten, awit kayekten ora ana ing dheweke. Yen dheweke ngucapake goroh, dheweke guneman miturut watake dhewe, awit dheweke iku tukang goroh lan ramaning goroh » (Yokanan 8:44). Lumantar goroh saking Iblis punika, dosa mlebet dhateng jagad lumantar boten miturutipun manungsa ingkang sepisan, inggih punika Adam. Akibatipun inggih punika pati sumebar sacara rohani lan genetis dhateng sedaya turunipun (Roma 5:12; 6:23). Tumrap kawontenan ingkang katingalipun boten wonten margi medal kagem sedaya umat manungsa punika, Gusti Allah Yehuwa, Sang Rama, kedah nglilakaken sedanipun Putranipun ingkang kinasih, Yesus Kristus (Yehoshuah Mashiah), minangka kurban kangge nylametaken umat manungsa (Yokanan 3:16, 36).

Dipun tingali saking sudut pandang punika, kita langkung mangertos pangandikanipun Yesus Kristus nalika Panjenenganipun nggayutaken goroh kaliyan tumindak mejahi, ing babagan Iblis, nanging ugi tumrap anak-anakipun Setan ing bumi, ingkang tansah ngudi kangge mejahi Panjenenganipun (Yokanan 5:18; 7:1). Terkadhang, sawatawis tiyang wicanten bilih wonten goroh « alit » lan goroh « ageng ». Perkawisipun inggih punika, « kabetahan » kangge goroh lan ukuran awratipun goroh asring dipun temtokaken dening para tiyang ingkang goroh piyambak. Nanging, kangge wangsul dhateng gagasan ingkang wigati, perlu sanget mangertosi pamanggihipun Gusti Allah ngengingi perkawis punika lumantar cariyos-cariyos Kitab Suci. Satunggaling pratelan prasaja saking Kristus nedahaken bilih netepaken ukuran awratipun dosa kanthi cara manungsa punika satunggaling kalepatan: « Sapa kang setya ing bab kang cilik dhewe, iku uga setya ing bab kang gedhe, lan sapa kang ora jujur ing bab kang cilik dhewe, iku uga ora jujur ing bab kang gedhe » (Lukas 16:10). Kita saged nggambaraken bab punika lumantar tuladhanipun Ananias lan Safira, garwanipun, ingkang nyade lemahipun kangge maringaken artanipun dhateng pasamuwan Kristen ing jamanipun para rasul. Nanging cariyos punika nyariosaken dhateng kita bilih kekalihipun nahan saperangan arta asil panyadean punika kangge dhiri pribadinipun piyambak, sinambi ndadosaken para rasul pitados bilih kekalihipun sampun maringaken sedayanipun. Asilipun inggih punika Gusti Allah ndamel kekalihipun pejah amargi sampun ngucapaken goroh ingkang kados mekaten (Para Rasul 5:1-11). Kasunyatan Kitab Suci punika prasaja: goroh saged gadhah akibat ingkang nyilakani boten namung tumrap para korbanipun, nanging ugi tumrap para tiyang ingkang goroh piyambak.


Yesus Kristus nglarang mejahi, sengit, lan ngina

« 21 “Kowe wis padha krungu yen wis dingandikakake marang wong-wong ing jaman kuna: ‘Kowe aja mateni; nanging sapa wae kang mateni bakal diadili ing pangadilan.’ 22 Nanging Aku pitutur marang kowe yen saben wong kang terus duka marang sedulure bakal diadili ing pangadilan; nanging sapa wae kang ngucapake tembung pangina kang ora pantes marang sedulure bakal diadili ing Mahkamah Agung; dene sapa wae kang ngucapake: ‘Wong bodho kang nistha!’ bakal kena paukuman geni Gehena” » (Matius 5:21-22).

Nalika Panjenenganipun dipun cepeng ingkang badhe nuntun Panjenenganipun dhateng seda, Yesus Kristus nglarang ngginakaken gegaman, sanajan kangge mbela dhiri-Nipun utawi mbela perkawisipun: « Lajeng Gusti Yesus ngandika dhateng piyambakipun: “Sarungna pedhangmu ing panggonane, awit kabeh wong kang nganggo pedhang bakal tumpes dening pedhang” » (Matius 26:52). Tumindak mejahi lan mateni punika dipun larang, amargi alasan pribadi, lan malah amargi raos tresna bangsa ingkang gegayutan kaliyan agami utawi negari. Pratelan saking Kristus punika minangka pangeling-eling ngengingi punapa ingkang kaserat wonten ing pamecanipun Nabi Yesaya: « Lan dheweke bakal ngolah pedhange dadi kejen waluku lan tumbake dadi arit. Bangsa siji ora bakal ngangkat pedhang nglawan bangsa liyane, lan dheweke ora bakal sinau perang maneh » (Yesaya 2:4).

Boten sinau perang malih tamtu kemawon ngemu teges boten nglampahi olahraga tarung utawi seni bela diri, sanajan dipun wernani dening propaganda agami ingkang ngendika bilih punika kangge ancas « mbela dhiri ». Ngewahi badan manungsa dados « gegaman mbela dhiri », saged kanthi enggal dados « gegaman nyerang » ingkang saged natoni utawi mejahi… Tiyang Kristen boten pareng ngremenaken tontonan olahraga ingkang kasar utawi film-film ingkang ngluhuraken kekerasan tanpa sebab. Bab punika saestu dipun sengiti ing ngarsanipun Gusti Allah Yehuwa: « Yehuwa piyambak nliti tiyang mursid sarta tiyang duraka; sinten kemawon ingkang remen kekerasan, jiwanipun saestu sengit dhateng piyambakipun » (Jabur 11:5).

Tetembungan geni Gehena, ingkang dipun ginakaken dening Yesus Kristus, gadhah teges ingkang persis sami kaliyan karisakan utawi pejah tanpa wontenipun pangajeng-ajeng patangen. Wonten ing pundi Gehena punika? Panggenanipun wonten ing sisih kidul Yerusalem, ing njawi beteng. Panggenan punika namung papan pambuwangan uwuh kutha Yerusalem, ingkang wonten ing jamanipun Yesus Kristus lan dipun wastani Lebak Hinom (Ge Hinom) utawi Gehena. Wonten ing ngriku dipun buwang lan dipun obong uwuh-uwuh kutha, sarta bathang kewan lan mayit para durjana sasampunipun dipun hukum pejah, ingkang boten pantes dipun kubur (malah, ing pamanggih umum Kitab Suci, boten pantes pikantuk patangen (« Dheweke bakal dikubur kaya pangubure kuldi, diseret lan dibuwang ing sanjabane gapura Yerusalem » (Yeremia 22:19)).

Penerjemahan Kitab Suci dhateng basa Latin sampun nuwuhaken salah paham ngengingi kawontenanipun tiyang pejah. Kados ingkang sampun kita tingali, prayogi sanget mbedakaken antawisipun tembung Ibrani Sheol lan Yunani Hades ing satunggal sisih, kaliyan Gehena ing sisih sanesipun. Wonten ing sawatawis terjemahan Kitab Suci, tetiga tembung punika dipun terjemahaken dados tembung asal Latin neraka (infernus). Kanthi mekaten, bab punika nuwuhaken salah paham ing pangertosan tembung Gehena, ngantos dados piwulang ingkang boten saking Kitab Suci ngengingi wontenipun neraka geni.

Yesus Kristus ngginakaken tembung « Gehena » utawi « geni Gehena », minangka panggenan nyata lan dipun sumerepi dening sedaya tiyang ing jamanipun, kangge nggambaraken paukuman langgeng lan gagasan babagan karisakan tanpa wontenipun pangajeng-ajeng patangen, inggih punika pati kaping kalih ingkang kawentar punika. Wigati dipun gatosaken bilih wonten ing piwulangipun ing redi, Yesus Kristus nyebataken panggenan punika ngantos kaping tiga, tanpa kedah nerangaken tegesipun. Kenging punapa? Prasaja kemawon, sanajan ing Galilea ingkang tebihipun 100 km ing sisih ler Yerusalem, panggenan karisakan punika sampun sanget dipun tepangi lan boten mbetahaken katrangan utawi panjelasan punapa-punapa (Matius 5:22, 29, 30). Gehena dipun gayutaken kaliyan latu ingkang boten nate pejah, kenging punapa? Amargi alasan ingkang cetha bilih panggenan kados mekaten, ingkang celak kaliyan kutha, badhe mbebayani tumrap kasarasanipun sebagian ageng penduduk, menawi boten dipun urubaken dening latu ingkang tetep murub, kanthi bahan welirang, supados saged nglebur sedaya uwuh kutha kanthi langkung rikat (Markus 9:47, 48).


Sesambetan ingkang sae kaliyan Gusti Allah, lumantar sesambetan ingkang sae kaliyan pepadha kita, ngatur pasulayan watak kanthi sae

« 23 “Mulane yen kowe nggawa pisungsungmu menyang ing misbyah lan ing kono kowe kelingan yen sedulurmu duwe prakara karo kowe, 24 tinggalen pisungsungmu ing kono, ing ngarepe misbyah, lan lungaa; rukunana dhisik karo sedulurmu, banjur yen kowe wis bali, aturna pisungsungmu.

25 “Enggal-enggala rukun karo wong kang nggugat kowe, nalika kowe isih bebarengan karo dheweke ana ing dalan [menyang pangadilan], supaya wong kang nggugat iku aja nganti masrahake kowe marang hakim, lan hakim marang juru sita, lan kowe dilebokake ing pakunjaran. 26 Satemene Aku pitutur marang kowe: Ora, kowe ora bakal metu saka ing kono sadurunge kowe mbayar dhuwit receh kang pungkasan kang ajine sithik banget” » (Matius 5:23-26).

Yesus Kristus ngandika bilih langkung sae ngrampungaken perkawis kaliyan pepadha saderengipun ndedonga dhateng Gusti Allah. Yesus Kristus nerangaken bilih supados gadhah sesambetan ingkang sae kaliyan Gusti Allah, kita kedah gadhah sesambetan ingkang sae kaliyan pepadha kita. Kita kedah ngrampungaken perkawis-perkawis kita kaliyan pepadha kanthi enggal-enggal. Langkung-langkung menawi kita sampun damel dosa dhateng piyambakipun.

Taksih wonten ing bab ingkang sami punika, Yesus Kristus ngandika supados nresnani mengsah kita (Matius 5:38-48). Tembung kriya « nresnani » ing konteks punika, kedah dipun mangertosi minangka katresnan ingkang dipun dhasari akal sehat, tanpa kedah kebak raos tresna asih dhateng mengsah kita. Upaminipun, nalika wonten tiyang ngina kita utawi tumindak awon dhateng kita, katresnan ingkang adhedhasar prinsip-prinsip Kitab Suci badhe ngalang-alangi kita mangsuli pangina kanthi pangina, utawi sengit kanthi sengit. Kanthi cara punika ubengan awon saking sengit dipun wales sengit badhe kaputus, lumantar ubengan sae ingkang dipun suwun dening Yesus Kristus: mangsuli sengitipun mengsah kita kanthi ngendhaleni dhiri, kanthi katresnan ingkang adhedhasar tata krama, subasita, panggulawenthah ingkang sae, lan akal sehat (Galatia 5:22, 23 « Wohing roh suci »). Cara tumindak punika mbok menawi saged nyengkuyung piyambakipun kangge ngewahi sikapipun dhateng kita.


Niyat saking tumindak

(sae utawi awon),

wigatosipun sami kemawon kaliyan tumindakipun

(sae utawi awon)

« Kowe wis padha krungu yen wis dingandikakake: ‘Kowe aja laku jina.’ 28 Nanging Aku pitutur marang kowe yen saben wong lanang kang terus nyawang wong wadon nganti duwe pepenginan marang dheweke, iku wis laku jina karo dheweke ing sajroning atine. 29 Mulane yen mripatmu tengen njalari kowe kesandhung, cupliken lan buwangen adoh saka kowe. Awit luwih becik kowe kelangan salah siji saka peranganing awakmu tinimbang kabeh awakmu dibuwang menyang ing Gehena. 30 Kajaba iku, yen tanganmu tengen njalari kowe kesandhung, ketoken lan buwangen adoh saka kowe. Awit luwih becik kowe kelangan salah siji saka peranganing awakmu tinimbang kabeh awakmu mlebu menyang ing Gehena » (Matius 5:27-30).

Manah simbolis punika mujudaken batin rohani satunggaling tiyang, ingkang kadadosan saking pamikiran ingkang dipun kanthèni tetembungan lan tumindak (sae utawi awon). Yesus Kristus sampun nerangaken kanthi cetha punapa ingkang ndadosaken suci utawi najis satunggaling tiyang, amargi kawontenan manahipun: « Nanging apa kang metu saka ing cangkem iku asale saka ing ati, lan yaiku kang najisake wong. Upamane, saka ing ati iku metune pikiran-pikiran ala, laku mateni, laku jina, laku bedhang, nyolong, paseksi goroh, lan panyamah. Yaiku kang najisake wong » (Matius 15:18-20). Ing bab punika, Yesus Kristus nggambaraken manungsa ing kawontenan boten tetak sacara rohani, kanthi « kuluping manahipun », kanthi pamikiran-pamikiranipun ingkang awon ingkang ndadosaken piyambakipun najis wonten ing ngarsanipun Gusti Allah lan boten pantes nampeni gesang (pirsani malih Wulang Bebasan 4:23). « Wong becik ngetokake bab-bab kang becik saka simpenane kang becik, dene wong ala ngetokake bab-bab kang ala saka simpenane kang ala » (Matius 12:35). Ing perangan sepisan saking pratelanipun Yesus Kristus, Panjenenganipun nggambaraken manungsa ingkang gadhah manah ingkang sampun katetak sacara rohani.


Pamanggihipun Yesus Kristus ngengingi pegatan lan emah-emah malih

« 31 “Uga wis dingandikakake: ‘Sapa wae kang megat bojone, kudu menehi layang pegat marang dheweke.’ 32 Nanging Aku pitutur marang kowe yen saben wong lanang kang megat bojone — kajaba amarga laku bedhang — iku njalari bojone dadi wong wadon kang laku jina, lan sapa wae kang rabi karo wong wadon pegatan iku laku jina” » (Matius 5:31-32).

« Lan wong-wong Farisi padha nyedhaki Panjenengane kanthi niyat nyoba Panjenengane, lan matur: “Punapa kepareng tiyang jaler megat semahipun kanthi alasan punapa kemawon?” Panjenenganipun mangsuli: “Apa kowe durung tau maca yen Panjenengane kang nitahake wong-wong iku, wiwit wiwitan nitahake wong lanang lan wong wadon, lan ngandika: ‘Mulane wong lanang bakal ninggalake bapa lan biyunge lan rumaket marang bojone, lan wong loro iku bakal dadi daging siji’? Satemah wong loro iku ora maneh loro, nanging dadi daging siji. Mulane, apa kang wis dipasangi pasangan dening Gusti Allah, aja dipisahake dening manungsa.” Tiyang-tiyang punika matur dhateng Panjenenganipun: “Mila kenging punapa Musa dhawuh maringi layang pegat lan megat semahipun?” Panjenenganipun ngandika dhateng tiyang-tiyang punika: “Musa, amarga atimu kang wangkot, menehi kalonggaran marang kowe kanggo megat bojomu, nanging wiwit [ing] wiwitan ora mangkono. Aku pitutur marang kowe yen sapa wae kang megat bojone — kajaba amarga laku bedhang — lan rabi karo wong liya, iku laku jina” » (Matius 19:3-9).

Kanthi mekaten, pegatan lan emah-emah malih namung dipun parengaken amargi laku bedhang (fornication), inggih punika sesambetan seksual ingkang dipun awisi dening Kitab Suci, kados dene laku jina, homoseksualitas, lan tumindak seksual ingkang nyimpang sanesipun. Ingkang medhotaken ikatan bebrayan inggih punika sedanipun semah lan laku bedhang, limrahipun laku jina. Tamtu kemawon, menawi wonten laku jina, pegatan boten kedah langsung kelampahan. Semah ingkang dipun rugikaken saged ngapunteni. Ing bab punika, kanthi sarujuk sesarengan, gesang bebrayan saged dipun lajengaken malih. Ing kawontenan punika, semah ingkang sadèrèngipun dipun rugikaken, miturut Kitab Suci boten saged narik wangsul keputusanipun (lan menawi punika ngantos kelampahan (mangka boten wonten bukti laku jina sanesipun), piyambakipun boten saged emah-emah malih). Menawi ngantos kelampahan malih kanthi bukti laku jina, lan ing wekdal punika semah ingkang dipun rugikaken boten ngapunteni, piyambakipun saged pegatan lan emah-emah malih. Tumrap tiyang-tiyang ingkang gadhah etungan licik kanthi nindakaken laku jina, utawi manipulasi kangge ndadosaken semahipun dhawah ing laku jina, kangge mendhet tetembunganipun Kristus (kanthi mogok ngladosi sesambetan suami-istri tanpa alasan punapa-punapa, supados nyurung semahipun ingkang mbetahaken dhawah ing kalepatan), supados medhotaken ikatan suci bebrayan, sinambi ngendelaken sih-rahmatipun Gusti Allah supados dipun apunteni, tiyang-tiyang punika kesasar: « Bebrayan iku kudu diajeni dening kabeh wong, lan paturon bebrayan iku kudu resik tanpa cacad, awit Gusti Allah bakal ngadili wong-wong kang laku bedhang lan wong-wong kang laku jina » (Ibrani 13:4).


Ngajeni janji ingkang sampun kawedal kanthi ngucapaken kayekten

« Kowe uga wis padha krungu yen wis dingandikakake marang wong-wong ing jaman kuna: ‘Kowe aja supata tanpa netepi, nanging kowe kudu netepi nazarmu marang Yehuwa.’ 34 Nanging Aku pitutur marang kowe: Aja pisan-pisan supata: aja demi swarga, amarga iku dhamparing Gusti Allah; 35 aja demi bumi, amarga iku ancik-anciking sampeyane; aja demi Yerusalem, amarga iku kuthane Ratu Agung. 36 Kowe uga aja supata demi sirahmu, amarga kowe ora bisa nggawe rambut siji wae dadi putih utawa ireng. 37 Tembungmu Iya tegese cukup Iya, Ora ya Ora; awit kang luwih saka iku asale saka si ala » (Matius 5:33-37).

Ngajeni janji ingkang sampun kawedal nedahaken bilih kita kedah ngucapaken kayekten. Kaserat: « Aja padha goroh-ginorohan siji lan sijine. Copoten kamanungsan lawas sakabehing tumindake » (Kolose 3:9).

Wigati sanget kangge ngraosaken pamanggihipun Gusti Allah ngengingi nyolong lan goroh. Nalika Adam lan Kawa damel dosa amargi panggoda saking Iblis, wonten goroh saking Iblis lan nyolong woh kagunganipun Gusti Allah dening Adam lan Kawa (Purwaning Dumadi bab 3). Ngengingi cariyos Kitab Suci punika, Yesus Kristus nggayutaken goroh saking Iblis kaliyan tumindak mejahi: « Kowe iku asale saka ramamu Iblis, lan kowe padha kepengin nuruti kekarepane ramamu. Dheweke iku wis dadi tukang mateni wiwit wiwitan, lan dheweke ora ngadeg jejeg ing kayekten, awit kayekten ora ana ing dheweke. Yen dheweke ngucapake goroh, dheweke guneman miturut watake dhewe, awit dheweke iku tukang goroh lan ramaning goroh » (Yokanan 8:44). Lumantar goroh saking Iblis punika, dosa mlebet dhateng jagad lumantar boten miturutipun manungsa ingkang sepisan, inggih punika Adam. Akibatipun inggih punika pati sumebar sacara rohani lan genetis dhateng sedaya turunipun (Roma 5:12; 6:23). Tumrap kawontenan ingkang katingalipun boten wonten margi medal kagem sedaya umat manungsa punika, Gusti Allah Yehuwa, Sang Rama, kedah nglilakaken sedanipun Putranipun ingkang kinasih, Yesus Kristus (Yehoshuah Mashiah), minangka kurban kangge nylametaken umat manungsa (Yokanan 3:16, 36).


Dipun tingali saking sudut pandang punika, kita langkung mangertos pangandikanipun Yesus Kristus nalika Panjenenganipun nggayutaken goroh kaliyan tumindak mejahi, ing babagan Iblis, nanging ugi tumrap anak-anakipun Setan ing bumi, ingkang tansah ngudi kangge mejahi Panjenenganipun (Yokanan 5:18; 7:1). Terkadhang, sawatawis tiyang wicanten bilih wonten goroh « alit » lan goroh « ageng ». Perkawisipun inggih punika, « kabetahan » kangge goroh lan ukuran awratipun goroh asring dipun temtokaken dening para tiyang ingkang goroh piyambak. Nanging, kangge wangsul dhateng gagasan ingkang wigati, perlu sanget mangertosi pamanggihipun Gusti Allah ngengingi perkawis punika lumantar cariyos-cariyos Kitab Suci. Satunggaling pratelan prasaja saking Kristus nedahaken bilih netepaken ukuran awratipun dosa kanthi cara manungsa punika satunggaling kalepatan: « Sapa kang setya ing bab kang cilik dhewe, iku uga setya ing bab kang gedhe, lan sapa kang ora jujur ing bab kang cilik dhewe, iku uga ora jujur ing bab kang gedhe » (Lukas 16:10). Kita saged nggambaraken bab punika lumantar tuladhanipun Ananias lan Safira, garwanipun, ingkang nyade lemahipun kangge maringaken artanipun dhateng pasamuwan Kristen ing jamanipun para rasul. Nanging cariyos punika nyariosaken dhateng kita bilih kekalihipun nahan saperangan arta asil panyadean punika kangge dhiri pribadinipun piyambak, sinambi ndadosaken para rasul pitados bilih kekalihipun sampun maringaken sedayanipun. Asilipun inggih punika Gusti Allah ndamel kekalihipun pejah amargi sampun ngucapaken goroh ingkang kados mekaten (Para Rasul 5:1-11). Kasunyatan Kitab Suci punika prasaja: goroh saged gadhah akibat ingkang nyilakani boten namung tumrap para korbanipun, nanging ugi tumrap para tiyang ingkang goroh piyambak.


Kita kedah dados tiyang ingkang dhemen rukun lan remen tentrem rahayu

sarta juru rukun ingkang ngawontenaken tentrem rahayu

« 38 Kowe wis padha krungu yen wis dingandikakake: ‘Mripat ganti mripat lan untu ganti untu.’ 39 Nanging Aku pitutur marang kowe: Aja nglawan wong kang ala; nanging sapa kang napuk pipimu tengen, ulihna uga pipimu sijine marang dheweke. 40 Lan yen ana wong kang arep nggugat kowe menyang pangadilan lan njupuk klambimu jero, pasrahna uga jubahmu marang dheweke; 41 lan yen ana wong kang duwe pangwasa meksa kowe lumaku sakilometer, lumakua rong kilometer karo dheweke. 42 Wenehana wong kang njaluk marang kowe, lan aja mlengos saka wong kang arep nyilih tanpa anakan marang kowe » (Matius 5:38-42).

Nalika Panjenenganipun dipun cepeng ingkang badhe nuntun Panjenenganipun dhateng seda, Yesus Kristus nglarang ngginakaken gegaman, sanajan kangge mbela dhiri-Nipun utawi mbela perkawisipun: « Lajeng Gusti Yesus ngandika dhateng piyambakipun: “Sarungna pedhangmu ing panggonane, awit kabeh wong kang nganggo pedhang bakal tumpes dening pedhang” » (Matius 26:52). Tumindak mejahi lan mateni punika dipun larang, amargi alasan pribadi, lan malah amargi raos tresna bangsa ingkang gegayutan kaliyan agami utawi negari. Pratelan saking Kristus punika minangka pangeling-eling ngengingi punapa ingkang kaserat wonten ing pamecanipun Nabi Yesaya: « Lan dheweke bakal ngolah pedhange dadi kejen waluku lan tumbake dadi arit. Bangsa siji ora bakal ngangkat pedhang nglawan bangsa liyane, lan dheweke ora bakal sinau perang maneh » (Yesaya 2:4).

Boten sinau perang malih tamtu kemawon ngemu teges boten nglampahi olahraga tarung utawi seni bela diri, sanajan dipun wernani dening propaganda agami ingkang ngendika bilih punika kangge ancas « mbela dhiri ». Ngewahi badan manungsa dados « gegaman mbela dhiri », saged kanthi enggal dados « gegaman nyerang » ingkang saged natoni utawi mejahi… Tiyang Kristen boten pareng ngremenaken tontonan olahraga ingkang kasar utawi film-film ingkang ngluhuraken kekerasan tanpa sebab. Bab punika saestu dipun sengiti ing ngarsanipun Gusti Allah Yehuwa: « Yehuwa piyambak nliti tiyang mursid sarta tiyang duraka; sinten kemawon ingkang remen kekerasan, jiwanipun saestu sengit dhateng piyambakipun » (Jabur 11:5).


Dados sampurna kados dene Rama Swarga ingkang sampurna

ing babagan nedahaken katresnan dhateng pepadha

« Kowe wis padha krungu yen wis dingandikakake: ‘Kowe kudu nresnani pepadhamu lan sengit marang mungsuhmu.’ 44 Nanging Aku pitutur marang kowe: Terusna nresnani mungsuh-mungsuhmu lan ndedongaa kanggo wong-wong kang nganiaya kowe; 45 supaya kowe nuduhake dhiri minangka putra-putrane Ramamu kang ana ing swarga, awit Panjenengane mlethekake srengengene marang wong ala lan wong becik sarta nurunake udan marang wong mursid lan wong ora mursid. 46 Awit yen kowe mung nresnani wong-wong kang nresnani kowe, ganjaran apa kang koktampani? Apa para juru mupu beyo uga ora nindakake mangkono? 47 Lan yen kowe mung menehi salam marang sedulur-sedulurmu dhewe, apa kang luar biasa kang koktindakake? Apa bangsa-bangsa liya uga ora nindakake mangkono? 48 Mulane kowe kudu sampurna, kaya Ramamu ing swarga kang sampurna » (Matius 5:43-48).

Tembung kriya « nresnani » ing konteks punika, kedah dipun mangertosi minangka katresnan ingkang dipun dhasari akal sehat, tanpa kedah kebak raos tresna asih dhateng mengsah kita. Upaminipun, nalika wonten tiyang ngina kita utawi tumindak awon dhateng kita, katresnan ingkang adhedhasar prinsip-prinsip Kitab Suci badhe ngalang-alangi kita mangsuli pangina kanthi pangina, utawi sengit kanthi sengit. Kanthi cara punika ubengan awon saking sengit dipun wales sengit badhe kaputus, lumantar ubengan sae ingkang dipun suwun dening Yesus Kristus: mangsuli sengitipun mengsah kita kanthi ngendhaleni dhiri, kanthi katresnan ingkang adhedhasar tata krama, subasita, panggulawenthah ingkang sae, lan akal sehat (Galatia 5:22, 23 « Wohing roh suci »). Cara tumindak punika mbok menawi saged nyengkuyung piyambakipun kangge ngewahi sikapipun dhateng kita.


Piwulang ing Redi

(Matius bab 6)

Sumangga kita ngladosi Gusti Allah kanthi andhap asor, prasaja, lan sesidheman,

kangge kamulyanipun Gusti Allah

« Gatekna tenan supaya kowe ora nindakake kabeneranmu ana ing ngarepe manungsa, supaya dideleng dening wong-wong iku; yen ora mangkono kowe ora bakal oleh ganjaran saka Ramamu kang ana ing swarga. 2 Mulane yen kowe menehi dana pawèwèh, aja ngunekake slompret ana ing ngarepmu, kaya kang ditindakake dening wong-wong munafik ing sinagoga-sinagoga lan ing dalan-dalan, supaya dialem dening manungsa. Satemene Aku pitutur marang kowe: Wong-wong iku wis nampani ganjarane kanthi wutuh. 3 Nanging kowe, yen kowe menehi dana pawèwèh, tanganmu kiwa aja nganti ngerti apa kang ditindakake dening tanganmu tengen, 4 supaya dana pawèwèhmu iku ditindakake kanthi sesidheman; banjur Ramamu kang mirsani ing papan kang sesidheman bakal males marang kowe. (…) 16 Yen kowe pasa, aja maneh masang praupan sedhih kaya wong-wong munafik, amarga wong-wong iku ngrusak praupane supaya katon dening manungsa yen lagi pasa. Satemene Aku pitutur marang kowe: Wong-wong iku wis nampani ganjarane kanthi wutuh. 17 Nanging kowe, yen kowe pasa, lengana sirahmu lan raupa, 18 supaya anggonmu pasa iku ora katon dening manungsa, nanging dening Ramamu kang ana ing papan kang sesidheman; banjur Ramamu kang mirsani ing papan kang sesidheman bakal males marang kowe » (Matius 6:1-4, 16-18).

Yesus Kristus paring pepenget bilih manungsa ingkang nyambut damel kangge kamulyanipun piyambak supados pikantuk pangalembana saking manungsa tumrap pandamelipun, namung badhe pikantuk ganjaran arupi kamulyan manungsa ingkang muspra, sanget cekak lan semu, sarta boten pikantuk ganjaran punapa-punapa saking Gusti Allah. Rama Swarga namung maringi ganjaran dhateng manungsa ingkang lumampah kanthi andhap asor sesarengan kaliyan Panjenenganipun: « Panjenengane wis maringi pirsa marang kowe, he manungsa kang kajupuk saka lemah, apa kang becik. Lan apa kang dituntut dening Yehuwa saka kowe, kajaba nindakake kaadilan, nresnani kabecikan lan lumaku kanthi andhap asor karo Gusti Allahmu? » (Mikha 6:8). Ganjaranipun Gusti Allah, amargi pandamel sae kita ingkang dipun tindakaken tanpa dipun mangertosi dening tiyang kathah, punika langgeng.

Sumangga kita emut punapa ingkang dipun ngendikakaken dening Yesus Kristus ing wiwitan Piwulangipun ing Redi: para muridipun punika pepadhanging jagad, lan pandamel sae ingkang dipun tindakaken kedah ngluhuraken Ramanipun (Matius 5:14-16). Awit saking punika, sumangga kita ngatos-atos supados sadaya pujian saking pandamel sae kita tansah wangsul dhateng Gusti Allah: « Mulane, embuh kowe mangan, embuh kowe ngombe, embuh kowe nindakake apa wae, tindakna kabeh kanggo kamulyane Gusti Allah » (1 Korinta 10:31).


Yesus Kristus paring pitedah kadospundi caranipun ndedonga dhateng Rama Swarga

« 5 Kajaba iku, yen kowe ndedonga, kowe aja kaya wong-wong munafik; amarga wong-wong iku seneng ndedonga karo ngadeg ing sinagoga-sinagoga lan ing pojok-pojoking dalan gedhe, supaya dideleng dening manungsa. Satemene Aku pitutur marang kowe: Wong-wong iku wis nampani ganjarane kanthi wutuh. 6 Nanging kowe, yen kowe ndedonga, mlebua ing kamarmu pribadi lan, sawise nutup lawang, ndedongaa marang Ramamu kang ana ing papan kang sesidheman; banjur Ramamu kang mirsani ing papan kang sesidheman bakal males marang kowe. 7 Nanging yen kowe ndedonga, aja tansah mbaleni tembung kang padha, kaya kang ditindakake dening bangsa-bangsa liya, awit wong-wong iku ngira yen bakal dirungokake amarga akeh guneme. 8 Mulane, aja dadi kaya wong-wong iku, awit Gusti Allah Ramamu pirsa apa kang kokbutuhake sadurunge kowe nyuwun marang Panjenengane » (Matius 6:5-8).

Bab punika namung minangka pangeling-eling ngengingi pepakon ingkang sepisan saking sedasa pepakon: kita kedah nyembah namung dhateng Yehuwa. Kita boten pareng ngaturaken pandonga kita dhateng Yesus Kristus, amargi Panjenenganipun punika Putraning Gusti Allah lan sanes Gusti Allah Ingkang Mahakuwaos. Rasul Petrus piyambak nyebat Yesus Kristus minangka Putraning Gusti Allah. Sasampunipun wangsulanipun ingkang leres, Yesus Kristus ngalem rasul Petrus: « Simon Petrus mangsuli: “Paduka punika Kristus, Putraning Gusti Allah ingkang gesang.” Gusti Yesus lajeng ngandika dhateng piyambakipun: “Rahayu kowe, Simon anake Yona, awit dudu daging lan getih kang nyatakake bab iku marang kowe, nanging Rama-Ku kang ana ing swarga” » (Matius 16:16, 17). Kajawi punika, Gusti Allah Yehuwa boten kalebet ing tritunggal. Piwulang babagan Tritunggal punika boten saking Kitab Suci.

Para « penyembah sejati » kedah nyembah Gusti Allah kanthi « roh », utawi kanthi cara rohani, tanpa piranti agami brahala, kados dene salib, reca-reca, gambar-gambar, utawi medali ingkang gegayutan kaliyan pamujan dhateng Maria utawi « tiyang suci » sanesipun. Menawi tiyang Kristen gadhah barang-barang kados mekaten, piyambakipun kedah nyingkiraken utawi ngrisak barang-barang punika (Para Rasul 19:19, 20). Tiyang Kristen kedah nyembah Gusti Allah kanthi « kayekten » ingkang dipun wedharaken ing Kitab Suci (Yokanan 17:17; 2 Timotius 3:16, 17; 2 Petrus 1:20, 21). Tiyang Kristen boten pareng nindakaken solah bawa ingkang boten pantes miturut Kitab Suci, saderengipun lan sasampunipun ndedonga, kados dene damel tanda salib. Punika satunggaling tumindak ingkang boten saking Kitab Suci ingkang boten wonten ing jamanipun para rasul. Kados ingkang dipun ngendikakaken, kanthi ilham, dening rasul Paulus: « Mulane, para kekasihku, nyingkirana panyembah brahala » (1 Korinta 10:14).

Punapa pantes mbaleni pandonga punika kanthi cara mekanis, tanpa dipun galih? Adhedhasar pratelanipun Yesus Kristus, cetha bilih boten pantes. Kita saged maos malih punapa ingkang dipun ngendikakaken ngengingi boten mbaleni kanthi mekanis, tanpa dipun galih, tansah tembung-tembung ingkang sami wonten ing pandonga kita: « Nanging yen kowe ndedonga, aja tansah mbaleni tembung kang padha, kaya kang ditindakake dening bangsa-bangsa liya » (Matius 6:7).


Punapa ingkang kedah dipun emut saking pandonga tuladha

« 9 Mulane kowe kudu ndedonga mangkene:

“‘Rama kawula ingkang wonten ing swarga, mugi asma Paduka kasucekaken. 10 Mugi Kraton Paduka rawuh. Mugi karsa Paduka kalampahan, kados ing swarga, makaten ugi ing bumi. 11 Mugi Paduka paringi rejeki kawula ing dinten punika; 12 lan mugi Paduka ngapunteni kalepatan kawula, kados dene kawula ugi ngapunteni tiyang ingkang kalepatan dhateng kawula. 13 Lan mugi Paduka boten nuntun kawula dhateng ing panggodha, nanging mugi Paduka uwalaken kawula saking ingkang awon.’

14 “Awit yen kowe ngapura kaluputane manungsa, Ramamu ing swarga uga bakal ngapura kowe; 15 nanging yen kowe ora ngapura kaluputane manungsa, Ramamu uga ora bakal ngapura kaluputanmu” » (Matius 6 : 9-15).

Kita kedah ndedonga dhateng Gusti Allah kanthi katresnan lan sih-tresna, kados dene nalika putra lan putri matur dhateng ramanipun ingkang dipun tresnani kanthi lebet lan tulus. Kita kedah perduli dhateng Asmanipun, supados Panjenenganipun kasucekaken, ingkang nyakup pepenginan kangge mbela asma saenipun. Kita kedah ngaturaken pepenginan tulus kita supados karsa-Nipun ingkang adil kelampahan wonten ing bumi (Matius 6:9, 10). Kita mangertos bilih Yesus Kristus paring pangertosan bilih pandonga kita, sacara umum, kedah dados tumindak pangibadah ingkang katujokaken dhateng Gusti Allah, kanthi ngaturaken puji-pujian lan raos panuwun ingkang lebet tumrap kathahipun wujud katresnan ingkang dipun tedahaken dening Panjenenganipun dhateng kita. Kitab Jabur paring kathah tuladha puji-pujian ingkang saged kita aturaken dhateng Gusti Allah Yehuwa, kados dene dupa rohani ingkang ngremenaken kagem Panjenenganipun: « Mugi pandonga kawula kacawisaken kados dupa wonten ing ngarsa Paduka, angkatipun epek-epek kawula kados pisungsung gandum ing wanci sonten » (Jabur 141:2). Gusti Allah Yehuwa sanget nggatosaken kasunyatan bilih kita nresnani Panjenenganipun lan nedahaken bab punika lumantar tetembungan lan tumindak kita: « (Gusti Allah) ingkang nedahaken sih-katresnan dhateng ewonan turunan tumrap tiyang-tiyang ingkang nresnani Ingsun lan netepi pepakon-pepakon-Ingsun » (Pangentasan 20:6). Lumantar pandonga lan tumindak kita, sumangga kita wangsuli katresnanipun ingkang dipun tedahaken dhateng kita, kanthi nresnani Gusti Allah wangsul. Jabur 145 sugih sanget kanthi puji-pujian ingkang katujokaken dhateng Gusti Allah: « Kawula badhe ngluhuraken Paduka, dhuh Gusti Allah kawula Sang Ratu, lan kawula badhe memuji asma Paduka ing salaminipun, inggih ing salawasing lawas » (Jabur 145:1).

Salajengipun, kita saged ndedonga dhateng Gusti Allah, kanthi nyebataken langkung mligi kabetahan pribadi kita, kados dene kasunyatan bilih Panjenenganipun mbiyantu kita ing babagan rohani lan jasmani. Kita saged nyariosaken dhateng Gusti Allah raos-raos batin kita ingkang paling lebet ingkang ndadosaken kita kuwatos, utawi ngaturaken kabingahan kita minangka panuwun (Kitab Jabur wonten ing Kitab Suci minangka kempalan geguritan ingkang aji sanget babagan raos-raos ingkang dipun aturaken dhateng Gusti Allah). Yesus Kristus, ing perangan pungkasan saking pandonga punika, nyengkuyung kita supados nyuwun dhateng Gusti Allah supados Panjenenganipun mbiyantu kita nglawan kekirangan kita, ingkang dipun ginakaken dening Iblis kangge nggodha kita lan kanthi mekaten ngrisak kasetyan kita (Matius 6:11-13; Roma 7:21-25) (Piwulang Dhasar Kitab Suci (Arah ingkang Kleru)).

Wonten ing Matius 6:14, 15, Yesus Kristus nedahaken bilih kualitas sesambetan kita kaliyan Gusti Allah gumantung dhateng sesambetan ingkang kita gadhahi kaliyan pepadha kita: « Awit yen kowe ngapura kaluputane manungsa, Ramamu ing swarga uga bakal ngapura kowe; nanging yen kowe ora ngapura kaluputane manungsa, Ramamu uga ora bakal ngapura kaluputanmu » (Matius 5:23, 24; 1 Yokanan 3:15; 4:8).


Kita kedah nampik katresnan dhateng arta lan pados kasugihan

Kita kedah damel pilihan, antawisipun ngladosi Gusti Allah utawi Kasugihan

« 19 Aja maneh nglumpukake bandha kanggo awakmu dhewe ana ing bumi, ing ngendi ngengat lan teyeng ngrusak, lan ing ngendi maling mbabah lan nyolong. 20 Nanging nglumpukna bandha kanggo awakmu dhewe ana ing swarga, ing ngendi ngengat utawa teyeng ora ngrusak, lan ing ngendi maling ora mbabah utawa nyolong. 21 Awit ing ngendi dununge bandhamu, ing kono uga bakal dununge atimu.

22 “Dilahing badan iku mripat. Mulane yen mripatmu prasaja, sakabehing badanmu bakal padhang; 23 nanging yen mripatmu ala, sakabehing badanmu bakal peteng. Mulane yen pepadhang kang ana ing kowe iku dadi pepeteng, sepira gedhene pepeteng iku!

24 “Ora ana wong kang bisa ngawula marang bendara loro; awit dheweke bakal sengit marang kang siji lan nresnani kang sijine, utawa bakal setya marang kang siji lan ngremehake kang sijine. Kowe ora bisa ngawula marang Gusti Allah lan marang Kasugihan” » (Matius 6:19-24).

Cetha bilih Kitab Suci boten ngukum kasugihan, sami kados dene Kitab Suci boten nyengkuyung kamiskinan. Yesus Kristus paring pepenget ngengingi sikap kita dhateng kasugihan, ingkang gegayutan kaliyan ancas utami kita kangge ngladosi Gusti Allah. Yesus Kristus, kados dene Kitab Suci sacara wutuh, ngukum katresnan dhateng arta: « Nanging wong-wong kang nekad kepengin sugih iku tiba ing panggodha, ing jiret lan ing pirang-pirang pepenginan kang bodho lan mbebayani, kang nyemplungake manungsa ing karusakan lan kasangsaran. Awit tresna marang dhuwit iku oyoding sakehing piala, lan amarga ngoyak-oyak katresnan iku sawetara wong wis kesasar adoh saka iman lan njojoh awake dhewe ing ngendi-endi kanthi pirang-pirang kasusahan » (1 Timotius 6:9, 10). Lumantar tetembungan « mripat prasaja », punika ateges tulus, boten menggok-menggok, tumata kanthi sae, loma, ingkang jumbuh kaliyan peladosan kagem Gusti Allah. « Mripat ala », ingkang awon, meri, nggambaraken ancas-ancas ingkang adhedhasar kamelikan, srakah, ingkang jumbuh kaliyan peladosan kagem dewa Kasugihan.

Yesus Kristus nyengkuyung supados sugih wonten ing ngarsanipun Gusti Allah: « Banjur Panjenengane paring pasemon marang wong-wong iku, pangandikane: “Palemahane sawijining wong sugih ngasilake panen kang akeh banget. Mulane dheweke wiwit mikir-mikir ing sajroning atine, ujare: ‘Apa kang kudu daktindakake, saiki aku wis ora duwe panggonan maneh kanggo nyimpen asil panenku?’ Banjur dheweke kandha: ‘Iki kang bakal daktindakake: Aku bakal mbongkar lumbung-lumbungku lan mbangun kang luwih gedhe, lan ing kono aku bakal nglumpukake kabeh gandumku lan kabeh barang-barangku kang becik; lan aku bakal kandha marang jiwaku: “[He] jiwaku, kowe duwe akeh barang becik kang disimpen kanggo pirang-pirang taun; ayem-ayema, mangana, ngombea, lan seneng-senenga.”’ Nanging Gusti Allah ngandika marang dheweke: ‘He wong bodho, ing bengi iki uga jiwamu bakal dipundhut saka kowe. Banjur barang-barang kang wis koktumpuk iku, sapa kang bakal nduweni?’ Mangkono uga wong kang nglumpukake bandha kanggo awake dhewe, nanging ora sugih ing ngarsane Gusti Allah” » (Lukas 12:16-21).


Yesus Kristus nyengkuyung kita supados ngrampungaken perkawis-perkawis kita

saben dinten

« 25 Mulane Aku pitutur marang kowe: Aja maneh kuwatir bab nyawamu, bab apa kang bakal kokpangan utawa apa kang bakal kokombe, utawa bab badanmu, bab apa kang bakal kokanggo. Apa nyawa iku ora luwih aji tinimbang pangan, lan badan luwih aji tinimbang sandhangan? 26 Gatekna manuk-manuk ing awang-awang, awit manuk-manuk iku ora nyebar wiji, ora ngeneni, lan ora nglumpukake ing lumbung; nanging Ramamu ing swarga kang paring pangan. Apa kowe ora luwih aji tinimbang manuk-manuk iku? 27 Sapa ing antaramu kang kanthi kuwatir bisa nambah saasta wae marang umure? 28 Lan bab sandhangan, geneya kowe kuwatir? Sinaua saka kembang bakung ing ara-ara, delengen kepriye thukule; kembang-kembang iku ora nyambut gawe lan ora ngantih; 29 nanging Aku pitutur marang kowe yen sanajan Salomo, ing sakabehing kamulyane, ora tau nganggo sandhangan kang endah kaya salah siji saka kembang-kembang iki. 30 Mulane yen Gusti Allah ngagemi suket ing ara-ara kaya mangkono, kang dina iki ana lan sesuk dibuwang menyang ing pawon, apa maneh kowe, he wong kang kurang pracaya, apa Panjenengane ora bakal ngagemi kowe? 31 Mulane aja pisan-pisan kuwatir, kanthi ngucap: ‘Apa kang bakal kita pangan?’ utawa: ‘Apa kang bakal kita ombe?’ utawa: ‘Apa kang bakal kita anggo?’ 32 Awit kabeh iku bab-bab kang diupadi banget dening bangsa-bangsa liya. Amarga Ramamu ing swarga pirsa yen kowe mbutuhake kabeh bab iku.

33 “Mulane terusna nggoleki luwih dhisik kratoning Gusti Allah lan kabenerane, lan kabeh bab liyane iki bakal ditambahake marang kowe. 34 Mulane, aja pisan-pisan kuwatir bab dina sesuk, awit dina sesuk bakal duwe kasusahane dhewe. Cukup dina iki wae kanthi kasusahane dhewe” » (Matius 6:25-34).

Punika bab ingkang lumrah sanget menawi ngraosaken kuwatos nalika ngadhepi perkawis-perkawis, langkung-langkung menawi perkawis punika awrat. Nanging, Yesus Kristus ngandika bilih raos kuwatos ingkang keladuk boten badhe saged ngrampungaken perkawis punika. Malah Panjenenganipun ndangu kanthi pitakenan punika, kangge nedahaken bilih raos kuwatos ingkang keladuk punika muspra: « Sapa ing antaramu kang kanthi kuwatir bisa nambah saasta wae marang umure? » (ayat 27). Cara ingkang paling sae kangge ngadhepi raos kuwatos inggih punika kapitadosan dhateng kasunyatan bilih Gusti Allah badhe mbiyantu manungsa ingkang perduli nindakaken karsa-Nipun, sami kados dene Panjenenganipun ngopeni sedaya titahipun: « Biyen aku isih enom, saiki malah wis tuwa, nanging aku durung tau weruh wong mursid ditinggalake babar pisan, utawa turune ngemis roti » (Jabur 37:25). Yesus Kristus nyengkuyung manungsa supados gesang ing wekdal sapunika (ingkang dipun watesi ing bab punika dening dinten) kangge ngrampungaken perkawis-perkawis amargi wekdal kapengker sampun boten wonten malih lan wekdal ngajeng dereng wonten. Gagasan prasaja punika menawi dipun sadari kanthi sae, saged njalari kita boten nambah raos kuwatos ingkang keladuk amargi « cukup dina iki wae kanthi kasusahane dhewe ». Wonten ing pitutur babagan pandonga, Yesus Kristus ngandika: « Gusti Allah Ramamu pirsa apa kang kokbutuhake sadurunge kowe nyuwun marang Panjenengane » (Matius 6:8). Ngengingi kabetahan pangan, kaserat wonten ing pandonga tuladha: « Mugi Paduka paringi rejeki kawula ing dinten punika » (Matius 6:11).

Awit saking punika langkung sae nyingkiri pamikiran ingkang keladuk ngengingi wekdal ngajeng ingkang saged nuwuhaken raos kuwatos ingkang nyiksa. Sumangga kita ngrampungaken perkawis-perkawis kita miturut wekdalipun nalika perkawis punika dhateng, sinambi pitados dhateng Gusti Allah: « Pracayaa marang Yehuwa kanthi gumolonging atimu lan aja ngendelake kapinteranmu dhewe. Ing sakabehing lakumu gatekna Panjenengane, lan Panjenengane bakal nglempengake dalan-dalanmu » (Wulang Bebasan 3:5, 6).


Piwulang ing Redi

(Matius bab 7)

Aja maneh ngadili, supaya kowe ora diadili

« Aja maneh ngadili, supaya kowe ora diadili; 2 awit nganggo pangadilan kang kokanggo ngadili, kowe uga bakal diadili; lan nganggo takeran kang kokanggo naker, iku uga bakal ditakerake marang kowe. 3 Geneya kowe nyawang tatal kang ana ing mripate sedulurmu, nanging ora nggatekake balok kang ana ing mripatmu dhewe? 4 Utawa kepriye kowe bisa kandha marang sedulurmu: ‘Kene dakjupuke tatal saka mripatmu,’ mangka, delengen, ana balok ing mripatmu dhewe? 5 He wong munafik! Jupuken dhisik balok saka mripatmu, banjur kowe bakal ndeleng kanthi cetha kepriye carane njupuk tatal saka mripate sedulurmu » (Matius 7:1-5).

Pitutur supados boten ngadili punika kedah dipun papanaken ing konteks sesambetanipun manungsa sacara umum lan sanes ing salebeting pangadilan ingkang limrah ingkang mbetahaken hakim kangge mutusaken kalepatan utawi botenipun satunggaling tiyang.

Yesus Kristus ngandika bilih manungsa ingkang gadhah pakulinan tansah ngadili pepadhanipun, asring kesupen bilih piyambakipun wonten ing kawontenan ingkang persis sami kaliyan tiyang ingkang dipun adili: piyambakipun punika tiyang dosa kados dene sedaya turunipun Adam sanesipun: « Awit kabeh wong wis padha gawe dosa lan kelangan kamulyaning Gusti Allah » (Roma 3:23). Yesus Kristus nambahaken poin ingkang kaping kalih ingkang nedahaken bilih tiyang ingkang ngadili mapanaken dhirinipun wonten ing kawontenan ingkang sanget mbebayani miturut pamanggihipun Panjenenganipun ingkang badhe nindakaken pangadilan, inggih punika Ratu Yesus Kristus, langkung-langkung sakedhap saderengipun kasangsaran ageng: piyambakipun badhe dipun adili kanthi cara ingkang sami kados anggenipun ngadili tiyang sanes. Kanthi mekaten, tumindak boten ngadili, dipun tingali saking sudut pandang punika, minangka satunggaling cara kangge ngatos-atos. Nanging, Yesus Kristus sampun ngandika sadèrèngipun, wonten ing piwulangipun, bilih kita kedah welasan lan kanthi mekaten, kita badhe dipun welasi. Kita kedah ngapunteni, kanthi mekaten, Gusti Allah badhe ngapunteni kalepatan kita (Matius 5:7; 6:14, 15).

Nanging, Yesus Kristus paring pangandikan ingkang langkung lebet malih ngengingi tiyang ingkang gadhah pakulinan ngadili pepadhanipun, Panjenenganipun ngandika tanpa mangu-mangu bilih tiyang punika munafik. Pancen leres, piyambakipun ngadili pepadhanipun sinambi boten nyadari bilih piyambakipun gadhah cacad, malah langkung awrat; Yesus Kristus ngandika bilih tiyang ingkang dipun adili gadhah tatal alit ing mripatipun dene, amargi efek paningal, piyambakipun gadhah balok ing mripatipun piyambak. Tetembungan ingkang dipun ginakaken dening Kristus saestu jumbuh kaliyan tiyang ingkang ajeg ngadili pepadhanipun: « Dhokter, warasna awakmu dhewe » (Lukas 4:23).


Aja menehake barang kang suci marang asu

« Aja menehake barang kang suci marang asu, lan aja mbuwang mutyaramu ing ngarepe babi, supaya aja nganti diidak-idak nganggo sikile lan, bareng mbalik, nyuwek-nyuwek kowe » (Matius 7:6).

Cetha sanget bilih segawon lan babi nglambangaken manungsa kadonyan ingkang tumindakipun babar pisan boten rohani (1 Korinta 2:16). Nanging, ing bab punika, Yesus Kristus nerangaken bilih manungsa-manungsa punika saged njalari tatu, malah pejah. Punapa ingkang « suci » utawi « mutyara », inggih punika peparing rohani ingkang gegayutan kaliyan peladosan suci ingkang kita aturaken dhateng Gusti Allah, ing antawisipun, pangabaran kabar kabingahan lan piwulang Kitab Suci. Ing salebeting peladosan Kristen babagan Sabda, tiyang Kristen kedah nedahaken pangatos-atos, kawicaksanan, lan mangertos ing wekdal punapa boten prayogi meksa: « Delengen! Aku ngutus kowe kaya wedhus ing tengah-tengahe asu ajag; mulane padha ngati-atia kaya ula nanging tulusa kaya manuk dara » (Matius 10:16).

Sedaya tiyang ingkang nampik mirengaken kabar kabingahan ing sawatawis wekdal, utawi ingkang gadhah pamanggih ingkang benten sanget kaliyan kita utawi kaliyan Sabdanipun Gusti Allah, boten pareng dipun lebetaken ing golongan ingkang dipun sebataken dening Yesus Kristus. Panjenenganipun piyambak srawung kaliyan tiyang-tiyang dosa kanthi ancas mbekta wangsul dhateng margi ingkang leres: « Aku teka ora kanggo nimbali wong mursid, nanging wong-wong dosa supaya padha mratobat » (Lukas 5:27-32). Wonten ing sawatawis agami utawi pasamuwan, tiyang-tiyang Kristen dipun pecat amargi gadhah pamanggih ingkang benten ngengingi ajaran utawi tapsiran Kitab Suci. Nalika tiyang-tiyang Kristen punika dipun golongaken minangka tiyang murtad, sawatawis tiyang ngantos nyebat piyambakipun « segawon » lan « babi », mangka tumindakipun boten wonten gegayutanipun kaliyan bebaya ingkang dipun sebataken dening Yesus Kristus, inggih punika saged natoni utawi mbebayani nyawanipun tiyang-tiyang ingkang ngina piyambakipun.

Ngengingi kawontenan ingkang nglarakaken manah punika, langkung-langkung tumrap tiyang-tiyang ingkang dipun singkiraken dening sakumpulan pasamuwan, sedaya perkawis punika wonten ing astanipun Ratu Yesus Kristus, ing wekdal pangadilan pasamuwan-pasamuwan Kristen, sakedhap saderengipun kasangsaran ageng (Matius 25). Tumrap tiyang-tiyang ingkang boten mangu-mangu ngina piyambakipun, miturut Matius 7:1-4, nanging ugi miturut Matius 5:22, tiyang-tiyang punika mapanaken dhirinipun wonten ing kawontenan ingkang sanget mbebayani, amargi menawi tiyang utawi tiyang-tiyang ingkang dipun singkiraken punika kabukti boten lepat, lan asma saenipun dipun pulihaken, ing dinten pangadilan, punapa ingkang badhe kelampahan dhateng tiyang-tiyang ingkang sampun ngina piyambakipun kanthi awrat? Punika satunggaling ayat saking pamecanipun Nabi Yesaya ingkang badhe dados panglipur tumrap tiyang-tiyang ingkang setya wonten ing ngarsanipun Gusti Allah, ingkang ngalami kawontenan ingkang sanget awrat punika: « Rungokna pangandikane Yehuwa, he kowe kang gumeter marang pangandikane: “Sedulur-sedulurmu kang sengit marang kowe, kang nyingkirake kowe amarga asma-Ku, padha kandha: ‘Muga Yehuwa kaluhurake!’ Ya, Panjenengane uga bakal ngatingal kanthi kabungahan ana ing antaramu, lan wong-wong iku kang bakal nandhang wirang” » (Yesaya 66:5). Menawi panjenengan setya dhateng Gusti Allah lan Yesus Kristus sarta tetep setya, Gusti Allah badhe njagi pamulihan asma sae panjenengan ingkang sampun panjenengan gadhahi wonten ing ngarsa-Nipun, ing wekdal punika langkung-langkung wonten ing ngajengipun tiyang-tiyang ingkang ngrisak martabat dhiri panjenengan:

« Nanging Aku pitutur marang kowe yen saben wong kang terus duka marang sedulure bakal diadili ing pangadilan; nanging sapa wae kang ngucapake tembung pangina kang ora pantes marang sedulure bakal diadili ing Mahkamah Agung; dene sapa wae kang ngucapake: ‘Wong bodho kang nistha!’ bakal kena paukuman geni Gehena » (Matius 5:22).

Terusna nyuwun, lan kowe bakal diparingi

« 7 Terusna nyuwun, lan kowe bakal diparingi; terusna nggoleki, lan kowe bakal nemokake; terusna thothok-thothok, lan kowe bakal diwengani. 8 Awit saben wong kang nyuwun iku nampani, lan saben wong kang nggoleki iku nemokake, lan saben wong kang thothok-thothok iku bakal diwengani. 9 Ya, sapa wong ing antaramu kang yen anake nyuwun roti — dheweke ora bakal menehi watu, ta? 10 Utawa mbokmenawa nyuwun iwak — dheweke ora bakal menehi ula, ta? 11 Mulane yen kowe, sanajan kowe iku ala, ngerti menehi peparing kang becik marang anak-anakmu, apa maneh Ramamu kang ana ing swarga, Panjenengane bakal menehi bab-bab kang becik marang wong-wong kang nyuwun marang Panjenengane! » (Matius 7:7-11).

Yesus Kristus ngandika bilih menawi kita kepengin pikantuk berkahipun Gusti Allah, kita kedah meksa lan sabar ing salebeting pandonga. Wonten ing pasemon sanes, Panjenenganipun nedahaken kadospundi satunggaling randha, amargi terus-terusan nyuwun dhateng hakim ingkang boten adil, saged pikantuk kaadilan: « Lajeng Panjenenganipun paring pasemon dhateng para murid ngengingi perlunipun tansah ndedonga lan boten nglokro; Panjenenganipun ngandika: “Ing sawijining kutha ana sawijining hakim kang ora wedi marang Gusti Allah lan ora ngajeni manungsa. Nanging ing kutha iku ana sawijining randha lan dheweke terus-terusan marani hakim iku, kanthi kandha: ‘Belaa prakaraku nglawan mungsuhku.’ Nah, kanggo sawetara wektu hakim iku nampik, nanging banjur dheweke mikir ing sajroning atine: ‘Sanajan aku ora wedi marang Gusti Allah lan ora ngajeni manungsa, nanging amarga randha iki terus-terusan nyusahake aku, aku bakal mbela prakarane, supaya dheweke aja nganti teka terus lan ngentekake kasabaranku.’” Lajeng Gusti ngandika: “Rungokna apa kang dikandhakake dening hakim iku, sanajan dheweke ora adil. Lan Gusti Allah, apa Panjenengane ora bakal mbela prakarane wong-wong pilihan-E [kang] sesambat marang Panjenengane rina lan wengi, sanajan Panjenengane sabar marang wong-wong iku? Aku pitutur marang kowe: Panjenengane bakal mbela prakarane kanthi enggal. Nanging, nalika Putraning manungsa rawuh, apa Panjenengane bakal nemokake iman ing bumi?” » (Lukas 18:1-8).


Angger-angger Kencana

« Mulane, kabeh kang kokkarepake supaya ditindakake dening manungsa marang kowe, mangkono uga kowe kudu nindakake marang dheweke; awit yaiku tegese Toret lan kitabe para Nabi » (Matius 7:12).

Yesus Kristus medharaken pepakon ingkang nyengkuyung sedaya Angger-anggering Toret lan kitabe para Nabi, inggih punika angger-anggering kraton babagan katresnan amargi Panjenenganipun mbaleni tetembungan ingkang persis sami minangka dudutan: « Guru, pepakon pundi ingkang paling ageng wonten ing Toret?” Panjenenganipun ngandika dhateng piyambakipun: “‘Kowe kudu nresnani Yehuwa Gusti Allahmu kanthi gumolonging atimu, lan kanthi gumolonging nyawamu, lan kanthi gumolonging pikiranmu.’ Yaiku pepakon kang paling gedhe lan kang kapisan. Dene kang kapindho, kang padha karo iku, yaiku: ‘Kowe kudu nresnani pepadhamu kaya awakmu dhewe.’ Kabeh Toret lan kitabe para Nabi gumantung ing pepakon loro iki » (Matius 22:36-40; Yakobus 2:8).

Taksih ngengingi tema ingkang sami babagan katresnan dhateng pepadha, Panjenenganipun dipun dangu ngengingi punapa tegesipun tembung « pepadha » sacara nyata. Yesus Kristus ngaturaken satunggaling pasemon kangge paring katrangan ingkang trep: « Nanging, amarga kepengin nuduhake yen dheweke iku mursid, wong iku matur marang Gusti Yesus: “Sinten ta pepadha kawula punika?” Gusti Yesus mangsuli: “Ana sawijining wong kang mudhun saka Yerusalem menyang Yerikho, lan dheweke tiba ing tangane para begal, kang ngrampas sandhangane lan nggebugi dheweke nganti setengah mati, banjur lunga ninggalake dheweke. Kebeneran, ana sawijining imam kang mudhun liwat dalan iku, nanging bareng weruh wong iku, dheweke mlipir liwat pinggir dalan sisih liyane. Mangkono uga wong Lewi, bareng tekan ing panggonan iku lan weruh wong iku, dheweke mlipir liwat pinggir dalan sisih liyane. Nanging ana sawijining wong Samaria kang lagi lelungan, tekan ing cedhake wong iku lan bareng weruh, dheweke trenyuh atine. Mula dheweke nyedhaki wong iku lan mblebed tatu-tatune, sinambi ngesoki lenga lan anggur. Banjur dheweke numpakake wong iku ing kewane dhewe, nggawa menyang panginepan lan ngopeni dheweke. Esuke dheweke ngetokake dhuwit rong dinar, diwenehake marang kang duwe panginepan lan kandha: ‘Openana wong iki lan, pira wae ragad luwihe, bakal dakbayar yen aku bali.’ Miturut panemumu, saka wong telu iku endi kang wis dadi pepadhane wong kang tiba ing tangane para begal mau?” Wong iku matur: “Tiyang ingkang sampun nedahaken kawelasan dhateng piyambakipun.” Lajeng Gusti Yesus ngandika dhateng piyambakipun: “Lungaa, lan kowe uga tindakna mangkono.” » (Lukas 10:29-37).

Kanthi mekaten, kados ingkang dipun tandhesaken dening Yesus Kristus, angger-angger kencana kedah dipun trapaken tanpa mbedak-mbedakaken dhateng sedaya manungsa ingkang sesrawungan kaliyan kita, kalebet ugi mengsah kita miturut punapa ingkang kaserat wonten ing Matius 5:43-48.


Mlebua liwat lawang kang ciut

« 13 Mlebua liwat lawang kang ciut; awit amba lan jembar dalan kang anjog ing karusakan, lan akeh wong kang mlebu liwat dalan iku; 14 dene ciut lawange lan rupak dalane kang anjog ing urip, lan sithik wong kang nemokake » (Matius 7:13, 14).

Yesus Kristus sampun nedahaken makaping-kaping bilih margi ingkang tumuju dhateng gesang langgeng boten badhe gampil dipun gayuh lan dipun turut amargi ngengingi satunggaling kori ingkang tumuju dhateng margi ingkang ciut. Margi ingkang tumuju dhateng karusakan boten gadhah kalih kangelan ingkang dipun sebataken punika, inggih punika kori lan ciutipun margi, margi punika namung wiyar lan gampil dipun turut, boten mbetahaken pambudidaya punapa-punapa.

Yesus Kristus sampun nandhesaken kangelanipun peladosan Kristen kanthi maneka warni cara, ingkang jumbuh kaliyan margi ingkang boten gampil dipun panggihaken lan dipun turut punika: « Delengen! Aku ngutus kowe kaya wedhus ing tengah-tengahe asu ajag; mulane padha ngati-atia kaya ula nanging tulusa kaya manuk dara. Padha waspadaa marang manungsa; awit wong-wong iku bakal masrahake kowe marang pangadilan panggonan, lan bakal nyambuki kowe ing sinagoga-sinagogane. Ya, kowe bakal diseret menyang ngarepe para gubernur lan para raja amarga Aku, minangka paseksi kanggo wong-wong iku lan kanggo bangsa-bangsa » (Matius 10:16-18).

Yesus Kristus sampun nedahaken bilih dados tiyang Kristen ing sistem jaman punika sanes perkawis ingkang gampil lan mbetahaken semangat ngorbanaken dhiri: « Lan sapa wae kang ora nampani cagak panyiksan lan [ora] melu ing mburi-Ku iku ora pantes kanggo Aku » (Matius 10:38). Panjenenganipun sampun nedahaken perlunipun sabar ngantos dumugi ing pungkasan kangge pikantuk gesang langgeng: « Nanging sapa kang sabar nganti tekan wekasan, wong iku bakal dislametake » (Matius 24:13).


Padha waspadaa marang nabi-nabi palsu

« 15 Padha waspadaa marang nabi-nabi palsu, kang teka marang kowe nganggo sandhangan wedhus, nanging ing njerone iku asu ajag kang galak. 16 Saka wohe kowe bakal nepangi wong-wong iku. Wong ora tau ngundhuh woh anggur saka eri, utawa woh ara saka suket eri, ta? 17 Mangkono uga, saben wit kang becik ngasilake woh kang becik, nanging saben wit kang bosok ngasilake woh kang ora ana ajine; 18 wit kang becik ora bisa ngetokake woh kang ora ana ajine, lan wit kang bosok ora bisa ngasilake woh kang becik. 19 Saben wit kang ora ngasilake woh kang becik bakal ditegor lan dibuwang menyang ing geni. 20 Mulane, saka wohe kowe bakal nepangi wong-wong iku.

21 “Ora saben wong kang matur marang Aku: ‘Gusti, Gusti,’ bakal mlebu ing kratoning swarga, nanging wong kang nindakake karsane Rama-Ku kang ana ing swarga. 22 Akeh wong kang bakal matur marang Aku ing dina iku: ‘Gusti, Gusti, apa kawula boten medhar wangsit atas asma Paduka, lan nundhung dhemit-dhemit atas asma Paduka, sarta nindakaken kathah mukjijat atas asma Paduka?’ 23 Nanging ing wektu iku Aku bakal ngandika marang dheweke: Aku ora tau kenal karo kowe! Lungaa saka ing ngarsa-Ku, he kowe kang padha nindakake piala” » (Matius 7:15-23).

Yesus Kristus ngandika bilih bebaya saking para nabi palsu wonten ing kasagedanipun kangge nggodha, gadhah wujud kados menda. Mila tiyang-tiyang punika boten badhe gampil dipun tepangi saking sikapipun ingkang adhedhasar manipulasi pikiran kangge nggodha, nanging saking asil pungkasan pandamel awonipun, ingkang nyatanipun mbuktekaken bilih tiyang-tiyang punika asu ajag ingkang galak lan tanpa welas asih ingkang nyiksa pasamuwan Kristen. Yesus Kristus nandhesaken semangat panaliti utawi kawicaksanan ingkang badhe njalari kita mangertos kanthi sae bilih wonten bab ingkang boten limrah nembe kelampahan, kanthi wontenipun para nabi palsu punika, kados dene kita ningali woh anggur ing eri utawi woh ara ing suket eri.

Rasul Paulus nate ngadhepi para nabi palsu ingkang nggodha punika, ingkang ngaku-ngaku minangka rasul-rasul ingkang linangkung: « Awit wong-wong kaya mangkono iku rasul-rasul palsu, tukang-tukang kang ngapusi, kang nyamar dadi rasul-rasule Kristus. Lan ora nggumunake, awit Setan dhewe tansah nyamar dadi malaekat pepadhang. Mulane ora aneh yen para peladene uga tansah nyamar dadi peladen-peladen kabeneran. Nanging wekasane bakal miturut tumindake » (2 Korinta 11:13-15).

Yesus Kristus nedahaken kanthi prasaja bilih ukuran kawilujengan langgeng inggih punika nindakaken karsanipun Gusti Allah: « Ora saben wong kang matur marang Aku: ‘Gusti, Gusti,’ bakal mlebu ing kratoning swarga, nanging wong kang nindakake karsane Rama-Ku kang ana ing swarga » (Matius 7:21).


Dudutan saking Piwulang ing Redi

« 24 Mulane saben wong kang ngrungokake pangandika-Ku iki lan nindakake, bakal dipadhakake karo wong wicaksana, kang mbangun omahe ing ndhuwur watu karang. 25 Lan udan deres tumiba, banjir teka, lan angin gedhe sumiyut nempuh omah iku, nanging omah iku ora ambruk, amarga wis didegake ing ndhuwur watu karang. 26 Kosok baline, saben wong kang ngrungokake pangandika-Ku iki lan ora nindakake, bakal dipadhakake karo wong bodho, kang mbangun omahe ing ndhuwur wedhi. 27 Lan udan deres tumiba, banjir teka, lan angin gedhe sumiyut nempuh omah iku, lan omah iku ambruk; lan rusake gedhe banget » (Matius 7:24-27).


Yesus Kristus mulang kados priyantun ingkang gadhah pangwasa

« Nalika Gusti Yesus sampun rampung ngandikakaken sedaya pangandika punika, akibatipun inggih punika tiyang kathah sami kaeraman dening caranipun Panjenenganipun mulang; awit Panjenenganipun mulang tiyang kathah kados priyantun ingkang gadhah pangwasa, lan sanes kados para ahli Toretipun » (Matius 7:28, 29).

Yesus Kristus maringi Piwulang ing Redi wonten ing Galilea, satunggaling wewengkon ingkang sisan tetanen lan kanthi pakaryan mendhet ulam. Kanthi mekaten, Panjenenganipun paring pasemon ingkang gegayutan kaliyan gesang padintenanipun tiyang kathah, kanthi kathah pepindhan dhateng alam. Yesus Kristus ageng wonten ing Galilea, mbok menawi para pamirengipun ngraosaken bab punika, tiyang-tiyang punika nyadari bilih Panjenenganipun punika manungsa, sanajan kaparingan kawicaksanan ilahi ingkang luar biasa, celak sanget kaliyan rakyat lan nresnani tiyang-tiyang punika (Matius 9:36). Nanging, ingkang paling narik kawigatosanipun para pamirengipun inggih punika blaka sutanipun, pangandikanipun ingkang terus terang, pangwasanipun ingkang kebak kawelasan tumrap rakyat.

Wonten ing piwulang ing redi, kita nggatosaken bilih Yesus Kristus nggambaraken sedaya gagasan wigatinipun. Bab punika njalari para pamirengipun langkung gampil ngemut-emut gagasan-gagasan pokok saking sesorahipun. Upaminipun, kanthi ngemut-emut tembung « rahayu », ing wiwitan piwulangipun, pamireng menggalih babagan pangajeng-ajeng sanajan ngadhepi kangelan ingkang awrat. Pasemon babagan tatal lan balok ing mripat, supados boten ngadili. Kori lan margi ingkang ciut, ingkang nggambaraken perlunipun kasabaran ngantos dumugi kalaksananipun pangajeng-ajeng Kristen.

Wonten ing piwulang ing redi, boten wonten gagasan ingkang angel dipun mangertosi, ingkang babar pisan boten ngirangi lebetipun piwulang-piwulang punika. Upaminipun, ing angger-angger babagan larangan mejahi lan laku jina, Yesus Kristus nandhesaken niyat utawi pendorong ingkang saged ndhisiki dosa-dosa awrat punika. Kanthi mekaten, Panjenenganipun nedahaken bilih kangge nyingkiri ngantos dumugi ing tumindak ingkang ekstrem kados mekaten, kita kedah tumindak wiwit saking sumberipun. Upaminipun, kangge nyingkiri nepsu, sengit, lan dendam sarta ing tembe wingking, mbok menawi tumindak mejahi, Yesus Kristus sampun nedahaken bilih kita kedah ngrampungaken perkawis-perkawis pasulayan watak kanthi enggal-enggal supados nyingkiri risakipun sesambetan manungsa ingkang mateni. Dene ngengingi wekasan utawi asil pungkasan saking satunggaling kawontenan, Yesus Kristus sampun nedahaken bilih boten namung dosa ingkang sampun kelampahan ingkang awrat, nanging niyatipun, sanajan dereng kelampahan, kados dene ing babagan laku jina. Dene ngengingi angger-angger kencana, lumantar tetembungan ingkang nedahaken bilih sedaya Toret lan kitabe para nabi gumantung wonten ing ngriku, Panjenenganipun nedahaken punapa ingkang dados dhasar saking angger-angger, inggih punika prinsip-prinsip ingkang boten kawates wekdal kados dene katresnan dhateng Gusti Allah lan pepadhanipun. Angger-angger gadhah aji miturut kawontenan (saged dipun batalaken kados upaminipun Toret Musa lan dipun gantos kaliyan ingkang sanes (Roma 10:4)), dene prinsip utawi pepakon punika boten kawates wekdal utawi langgeng, punika ingkang dipun tedahaken dening angger-angger kencana (Matius 22:36-40).


Awit saking punika, sinten kemawon pamirengipun, kualitas piwulangipun tetep sami. Nanging, nalika Panjenenganipun ngadhepi saklompok tiyang ingkang boten pati kulina ngolah gagasan-gagasan abstrak, mila Panjenenganipun ngginakaken pasemon kangge njlentrehaken tegesipun. Kakiyatan caranipun Panjenenganipun mulang dumunung wonten ing kasagedanipun nerangaken gagasan-gagasan ingkang lebet lan boten tansah gampil dipun mangertosi, kanthi cara ingkang prasaja, ngangge tembung-tembung ingkang prasaja lan pasemon-pasemon ingkang cetha.

Kosok wangsulipun, nalika Panjenenganipun wonten ing ngajengipun para guru, Panjenenganipun saged ndadosaken tiyang-tiyang punika kaeraman dening lebetipun pangertosanipun babagan Kitab Suci. Upaminipun ing wicantenanipun kaliyan Nikodemus, Panjenenganipun ngendika babagan lair enggal. Nikodemus saestu kaget lan bingung dening tetembungan punika ingkang gayut raket kaliyan baptisan, nanging ugi kaliyan patangenipun tiyang pejah. Ngadhepi raos gumun punika, Yesus Kristus ndangu kanthi pitakenan retoris punika: « Kowe iku gurune wong Israel, mangka ora ngerti bab-bab iki? ». Lan Panjenenganipun nambahaken: « Yen Aku nuturi kowe bab-bab kadonyan wae kowe ora percaya, kepriye kowe bakal percaya yen Aku nuturi kowe bab-bab swargawi? ». Dipun ucapaken kanthi cara sanes, Yesus Kristus nedahaken bilih Panjenenganipun boten keladuk nambah awratipun piwulang, kanthi namung nyepeng perangan kadonyan kemawon, sinambi nyebataken bilih wonten perangan swargawi ugi (Yokanan bab 3).

Terkadhang Panjenenganipun paring pitakenan ingkang maringi pangertosan bilih piwulang punika gadhah sisih pangertosan sanesipun. Upaminipun, tiyang-tiyang ing jamanipun Kristus nyebat Panjenenganipun putranipun Dawud, ingkang sisan leres, nanging ing konteks sanes, bab punika boten mekaten: « Nalika wong-wong Farisi padha kumpul, Gusti Yesus ndangu marang dheweke: “Kepriye panemumu bab Kristus? Panjenengane iku putrane sapa?” Wong-wong iku matur: “Putranipun Dawud.” Panjenenganipun ngandika marang dheweke: “Yen mangkono kepriye dene Dawud kanthi ilham nyebut Panjenengane ‘Gusti’, nalika dheweke kandha: ‘Yehuwa ngandika marang Gustiku: “Lungguha ing sisih tengen-Ku nganti Aku ndokokake mungsuh-mungsuhmu ing sangisore sikilmu”’? Mulane yen Dawud nyebut Panjenengane ‘Gusti’, kepriye Panjenengane bisa dadi putrane?” Lan ora ana wong siji wae kang bisa mangsuli sakecap-kecapa, lan wiwit dina iku ora ana wong kang wani takon marang Panjenengane maneh » (Matius 22:41-46).

Terkadhang, piwulangipun saged kabukti sanget rumit lan angel dipun mangertosi, kados upaminipun pameca ngengingi dinten-dinten pungkasan wonten ing Matius 24, 25, Markus 13 lan Lukas 21. Ing bab punika, kangge mangertosi sawatawis tetembungan Kitab Suci, perlu (lan kedah) gadhah pangertosan ingkang sae babagan pamecanipun Daniel amargi Panjenenganipun utaminipun ngrujuk dhateng ngriku.

Terkadhang Yesus Kristus damel pilihan ing antawisipun para pamirengipun, antawisipun tiyang-tiyang ingkang mirengaken Panjenenganipun kanthi cekak, tanpa ngudi kangge mangertosi langkung kathah, lan tiyang sanes ingkang cacahipun langkung sakedhik, kados dene para rasul ingkang nyuwun pirsa dhateng Panjenenganipun kangge nerangaken pralambang saking pasemon-pasemonipun (Matius 13:10-15).

Taksih kathah bab sanes ingkang saged dipun cariosaken ngengingi caranipun Yesus Kristus mulang, prayogi sanget kita nuladha, langkung-langkung tumrap para guru Sabdanipun Gusti Allah, supados ndadosaken piwulang punika sisan lebet lan prasaja dipun mangertosi supados saged dipun tampi dening sakathah-kathahipun tiyang: « Awit kanggo dalan iki kowe wis ditimbali, amarga Kristus uga wis nandhang sangsara kanggo kowe, ninggalake tuladha kanggo kowe supaya kowe padha ngetutake tapak tilase kanthi setya » (1 Petrus 2:21).

***

Artikel Sinau Alkitab Liyane:

Prayaan ing memori pati Yesus Kristus

Janji Yehuwa

Apa sebabé Tuhan nglilani kasangsaran lan piala?

Pangarep-arep urip langgeng

Kaelokan Yesus Kristus kanggo nguatake iman ing pangarep-arep urip langgeng

Memulang dhasar ing Kitab Suci

Apa sing kudu ditindakake sadurunge kasusahan gedhe?

Other Asiatic Languages:

Tagalog (Filipino): Anim na Paksa sa Pag-aaral ng Bibliya

Indonesian: Enam Topik Studi Alkitab

Malaysian: Enam Topik Pembelajaran Bible

Chinese: 六个圣经学习主题

Japanese: 聖書研究の6つのテーマ

Khmer (Cambodian): ប្រធានបទសិក្សាព្រះគម្ពីរចំនួនប្រាំមួយ

Korean: 6개의 성경 공부 기사

Laotian: ຫົກຫົວຂໍ້ການສຶກສາຄໍາພີ

Myanmar (Burmese): ကျမ်းစာလေ့လာမှုခေါင်းစဉ်ခြောက်ခု

Thai: หัวข้อการศึกษาพระคัมภีร์ 6 หัวข้อ

Vietnamese: Sáu Chủ Đề Nghiên Cứu Kinh Thánh

Bible Articles Language Menu

Tabel ringkesan luwih saka pitu puluh basa, saben ngemot enem artikel Alkitab sing penting…

Table of contents of the http://yomelyah.fr/ website

Maca Kitab Suci saben dina. Konten iki kalebu artikel Alkitab pendidikan ing basa Inggris, Prancis, Spanyol, lan Portugis (nggunakake Google Terjemahan kanggo milih salah siji saka basa kasebut, uga basa sing disenengi kanggo ngerti isi artikel kasebut)…

***

X.COM (Twitter)

FACEBOOK

FACEBOOK BLOG

MEDIUM BLOG

Compteur de visites gratuit